Nr ISSN 2082-7431
Polska Podziemna
Okręg Warszawa ZWZ-AK.
Część II.




Obwód VII - Powiat Warszawa , "Koleba", "XXVII", "Obroża".


Dowódcy:
ppłk Kazimierz Krzyżak "Kalwin", "Bronisław", "Obszarnik".: grudzień 1940 - październik 1944 r.
mjr Edmund Krzywda-Rzewuski "Paweł".: październik 1944 r.
ppłk Roman Kłoczkowski "Grosz".: październik 1944 - styczeń 1945 r.

Zastępcy i szefowie sztabu:
kpt./mjr Bronisław Czarniawski "Józef", "Profesor".: ?? - ??
mjr Stanisław Mazgis "Edward", "Portier".: ?? - ??

Adiutant dowódcy "Pomocnik":
kpt./mjr Stanisław Mazgis "Edward", "Portier".: 1941 - ??

Oficer żandarmerii "Ekspert":
ppor. Stanisław Adamski.

Pluton dyspozycyjny "Mariana".

Kapelan:
kpt. kap. Mieczysaw Paszkiewicz "Ignacy".

Sztab Obwodu.

Struktura sztabu Obwodu była wzorowana najpierw na strukturze Komendy Okręgu Warszawa-Województwo, a następnie na Komendzie Okręgu Warszawa. Większość referatów rozpoczęła swoją działalność na przełomie 1940 i 1941 r.

Referat Organizacyjno-Personalny "Sekretarz".

Kierownik:
ppor. Mieczysław Kwietniewski "Piotr".: koniec 1940 - 1944 r.

Zadania: Prowadzenie kontroli rozwoju organizacji. Nadzór nad werbunkiem nowych osób na stanowiska funkcyjne, zaprzysiężanie nowych żołnierzy, udzielanie pomocy w nawiązywaniu potrzebnych kontaktów.
Prowadzenie ewidencji personalnej wszystkich członków organizacji, podległych Komendzie Obwodu. Pomoc przy pracach organizacyjnych w terenie, kontrola stanów liczbowych oddziałów.

Referat Wywiadowczy "Inżynier".

Kierownicy:
por./kpt. Marian Bródka-Kęsicki "Leon".: ?? - 29 września 1941 r.
por. Witold Zdanowicz "Butrym".: ?? - ??
ppor. Wacław Sadowski.: ?? - grudzień 1943 r.
mjr Józef Załoga "Andrzej".: grudzień 1943 - 1944 r.

Zadania: Zbieranie wiadomości o siłach wojskowych nieprzyjaciela, o jego ruchach i działalności na terenie obwodu. Referat wykonywał także tzw. zadania zlecone do których należało np. rozpracowywanie posterunków niemieckich w danej miejscowości, co było wykorzystywane w akcjach Oddziałów Dywersji Bojowej Obwodu oraz oddziałów Kedywu Okręgu Warszawskiego.

Referat Kontrwywiadu.

Kierownik:
ppor. Konstanty Rogaliński "Karo".: 1942 - wiosna 1944 r.

Zadania: Przeciwdziałanie inwigilacji ze strony służb nieprzyjaciela, nadzorowanie przestrzegania zasad konspiracji wśród żołnierzy Obwodu.
Kontrwywiad wyodrębniono ze struktur wywiadowczych ostatecznie w 1942 r.

Referat Taktyczno-Szkoleniowy "Profesor".

Kierownik:
kpt./mjr Bronisław Czarniawski "Józef", "Profesor".: ?? - ??

Zadania: Opracowywanie celów, przygotowywanie dowódców oraz ich oddziałów do opanowania wyznaczonych celów podczas planowanego powstania powszechnego.

Podreferaty:

Podreferat Wyszkolenia.
Kierownik:
mjr Waldemar Woroniecki.

Zadania: Podniesienie poziomu wyszkolenia ogólnowojskowego żołnierzy obwodu poprzez organizowanie szeregu szkoleń w placówkach. Dostarczanie odpowiednich regulaminów, instrukcji i innych pomocy szkoleniowych.

Podreferat Saperski.
Kierownik:
por./kpt Michał Bucza "Michał", "Mechanik".

Podreferat Dywersji.
Kierownik:
kpt. Władysław Bałaj "Władysław".: wrzesień 1943 - ??

Zadania Podreferatów Saperskiego i Dywersji zazębiały się i polegały przede wszystkim na współpracy w kwestiach organizacji i szkolenia oddziałów walki bieżącej oraz na kierowaniu ich działalnością.

Referat Kwatermistrzowski "Ekonom".

Kwatermistrz Obwodu:
kpt. Antoni Huebner "Zadra".: 1940 - wrzesień 1941 r.
- inż. Tomasz Dziama "Roman".: 1941 - 1944 r.

Działy:

Dział Gospodarczy.
Dział Żywnościowy.
Dział Kwaterunkowy.
Dział Służby Zdrowia.
Dział Taborowy.
Dział Materiałowy.
Dział Techniczny.
Dział Uzbrojenia.

Referat Łączności.

Kierownicy:
por./kpt. Włodzimierz Nieścierowicz "Robert".: maj 1941 - czerwiec 1944 r.
ppor. Bolesław Lessman "Lassota".: czerwiec - 1 sierpnia 1944 r.

Zadania: Planowanie i przygotowanie łączności na okres powstania powszechnego, zorganizowanie produkcji i zaopatrzenie w sprzęt łączności, przygotowanie łączności na użytek bieżący.

Kierownik łączności konspiracyjnej:
kpt. Stanisław Mazgis "Edward", "Portier".

Referat Informacyjno-Propagandowy.

Kierownik:
- Roman Goldman "Bartłomiej", "Fiszer".

Zadania: Przeciwdziałanie bierności społeczeństwa, spowodowaną klęską wrześniową. Wytworzenie sprzyjającej atmosfery do pracy konspiracyjnej.

Działy:

Dział Wydawniczy.
Kierownicy:
- Stanisław Lenartowicz "Kubisty".
- Jan Janiczek "Bolesław", "Świadek".

Dział Kolportażu.
Kierownik:
- Tadeusz Pociej-Braun "Mikołaj".

Dział Akcji "N".
Dział "Serwis 6".
- prof. Józef Rzuska.

Referat Wojskowy.

Kierownik:
- Witold Wierzbowski "Słoń".

Zadania: Sprawowanie czynności administracyjnych w razie wybuchu powstania lub wycofania się Niemców. Załatwianie spraw legalizacyjnych, nawiązywanie kontaktów politycznych i społecznych. Opracowanie planu zabezpieczenia znajdujących się w powiecie zakładów przemysłowych w momencie wybuchu powstania.

Referat Wojskowej Służby Kobiet.

Kierowniczka:
- Helena Nieć "Helena", "Bona".

Zadania: Rekrutacja kobiet do organizacji, zaprzysiężanie, szkolenie wstępne, przydzielanie do pracy konspiracyjnej, kontrolowanie ich działalności, czuwanie nad warunkami służby.

Referat WSOP.

Inspektorzy WSOP dla rejonów lewobrzeżnych:
kpt. Roniewicz.
- Jan Strzałkowski "Żar".

Inspektor WSOP dla rejonów prawobrzeżnych:
mjr Kazimierz Karaszewski "Wołk".

Zadania: Organizacja oddziałów gotowych w przypadku wybuchu powstania powszechnego, do obsadzenia ważnych obiektów przemysłowych i administracyjnych w powiecie oraz pełnienie tam funkcji wartowniczych.

Kadra Oficerska.

Kierownik:
- Władysław Maliszewski "Wiktor", "Opiekun", "Wujek".

Zadania: Komórka ta powstała w ramach Komendy Obwodu jako organizacja pomocnicza. Jej głównym zadaniem było stworzenie szerokiego zaplecza społecznego dla działalności ZWZ-AK oraz zintensyfikowanie pomocy ludności powiatu warszawskiego na rzecz obwodu.

Działy:

Dział Organizacyjno-Gospodarczy.
Dział Finansowy.
Dział Propagandy.
Sąd Obywatelski.

Warszawska Kompania osłony sztabu "Lubicz". Rejon IX.

Dowódca:
sierż. pchor./ppor. Stefan Koralewski "Marian".

Pluton 1 796.
Dowódcy:
sierż. N.N. "Bogusław".
st. sierż. Jan Kreter "Grześ".

Pluton 1 797.
Dowódca:
sierż. Mieczysław Radwański "Tygrys".

Pluton 1 798.
Dowódcy:
ppor. Andrzej Bielicki "Bomar".
- N.N. "Kazik".

Pluton 1 799.
Dowódca:
chor. Józef Ciesielski-Cymerman "Sylwester".

Pluton 1 795.
Dowódca:
plut. pchor. Zbigniew Nowakowski "Wojtek".

W czerwcu 1944 r., tzw. Rejon IX został podzielony na dwie kompanie:

1 Kompania.
Dowódca:
ppor. Andrzej Bielicki "Bomar".

Pluton 1 796.
Dowódca:
sierż. Jan Kreter "Grześ".

Pluton 1 797.
Dowódca:
sierż. Mieczysław Radwański "Tygrys".

Pluton 1 798.
Dowódca:
- N.N. "Kazik".

2 Kompania.
Dowódca:
chor. Józef Ciesielski-Cymerman "Sylwester".

Pluton 1 799.
Dowódca:
chor. Józef Ciesielski-Cymerman "Sylwester".

Pluton 1 795.
Dowódca:
plut. pchor. Zbigniew Nowakowski "Wojtek".


Struktura terenowa.


Wobec specyficznych warunków terenowych tego obwodu (był największym powiatem w Polsce), rozdzielonego Wisłą, zostało tu przydzielonych dwóch inspektorów, przewidzianych na dwóch samodzielnych dowódców:

Inspektor terenów prawobrzeżnych:
ppłk kaw. Mieczysław Bigoszewski "Groch".

Inspektor terenów lewobrzeżnych:
mjr/ppłk kaw. Karol Błasiński "Rymarz".

Sztaby poszczególnych rejonów zostały utworzone na wzór sztabu Obwodu. Poszczególne działy tych sztabów podlegały bezpośrednio swoim odpowiednikom w sztabie "Obroży".

Rejony:




Rejon I. Legionowo.



Rejon II. Marki.



Rejon III. Rembertów



Rejon IV. Otwock.



Rejon V. Piaseczno.



Rejon VI. Pruszków.



Rejon VII. Ożarów.



Rejon VIII. Łomianki.





Koniec.



powrót.


copyright 2007, Radosław ""Butryk"" Butryński
Design by Scypion