Armata przeciwpancerna 45-мм противотанковая пушка образца 1932 года (19-К)

Historia konstrukcji:
Armata przeciwpancerna zaprojektowana w 1932 roku w radzieckiej Fabryce Nr 8 im. Kalinina w Kaliningradzie. Nowe działo powstało w oparciu o konstrukcję 37 mm armaty przeciwpancernej wz. 30 z wykorzystaniem balistyki i amunicji od radzieckiej 45 mm armaty czołgowej wz. 32 (20-K). O wyborze kalibru zadecydowała chęć unifikacji z amunicją opracowaną wcześniej na potrzeby armaty czołgowej zastosowanej w czołgu lekkim T-24. Przy pracach projektowych pomagali konstruktorzy z niemieckich zakładów Rheinmetall. Po przyjęciu działa na uzbrojenie w marcu 1932 roku produkcja seryjna szybko się rozkręcała i do 1 stycznia 1937 roku powstało 2.974 egzemplarzy. W latach 1937-1941 wyprodukowano dalsze 13.647 egzemplarzy.

Wybuch wojny spowodował znaczne zintensyfikowanie produkcji – w zakładach Fabryka Nr 235, Fabryka Nr 172 oraz Fabryka Nr 8 postało do 1944 roku łącznie 37.554 egzemplarze (z tego 20.129 egzemplarzy w 1942 roku, 17.225 w 1943 roku i już tylko 200 egzemplarzy w 1944 roku). O zakończeniu produkcji seryjnej zadecydowało przyjecie na uzbrojenie 45 mm armaty przeciwpancernej wz. 1942.

Dane techniczne:

Kaliber:
Amunicja:
Masa:
 
Masa lufy:
Wymiary:
Długość lufy:
 
Kąt ostrzału w elewacji:
Kąt ostrzału w azymucie:
Szybkostrzelność:
45 mm
45x310R
na stanowisku 425 kg,
w transporcie 510 kg
116,6 kg
4.260 x 1.370 x 1.250 mm
z zamkiem 2.072,5 mm
(w tym część gwintowana 1.650 mm)
od -8° do +25°
60°
20 strz./min

Opis konstrukcji:
Lufa monolityczna, gwintowana o 16 prawoskrętnych zwojach, bez hamulca wylotowego. Zamek klinowy o ruchu pionowym (pracował w trybie półautomatycznym tylko z amunicją przeciwpancerną). Hydrauliczny opornik i sprężynowy powrotnik umieszczone pod lufą. Celownik oraz układ naprowadzania umieszczony po lewej stronie zamka. Tarcza ochronna o grubości 4,5 mm mogła być składana dla obniżenia sylwetki i polepszenia pola obserwacji. Dwuogonowe łoże dolne rozstawne. Ogony o konstrukcji rurowe były zakończone lemieszem. Armata była początkowo dostosowana do trakcji konnej (koła drewniane z metalowa obręczą), a następnie do trakcji motorowej (ogumione koła wypełnione masa gąbczastą z metalowymi szprychami) – holowanie po drogach twardych z prędkością do 35 km/h. Najczęściej jednak stosowano zaprzęg dwukonny, holujący armatę z wykorzystaniem przodka typu 52-P-243A mieszczącego 50 naboi (w 10 płaskich metalowych skrzynkach zawierających po 5 naboi każda) oraz zestaw części zapasowych do działa. Jaszcz amunicyjny typu 52-Z-243A także mieścił 50 naboi. Obsługa działa liczyła 5-6 osób.

Amunicja:

Naboje zespolone, pakowane w płaskie metalowe skrzynki mieszczące po 5 naboi. Przy temperaturze powietrza poniżej -25°C zalecano naoliwienie pierwszych dwóch naboi dla uniknięcia zaklinowania łuski w lufie.

Przeciwpancerna Выстрел УБ-241

Długość pocisku:
Masa naboju:
Masa łuski:
Masa pocisku:
Masa materiału wybuchowego:
Masa materiału miotającego:
Prędkość wylotowa:
453 mm
2,44 kg
0,575 kg
1,425 kg
19,3 g
350 g
760 m/s

Pocisk B-240 typu APHE miał tępogłowicowy korpus wykonany z wysokogatunkowej stali, który w części tylnej zawierał niewielki ładunek wybuchowy pobudzany zapalnikiem dennym typu MD-2.

Przebijalność pancerza dla płyty odchylonej o 30 stopni od pionu:

Odległość Grubość płyty
100 m
500 m
1.000 m
1.500 m
43 mm
35 mm
28 mm
23 mm

Przeciwpancerna Выстрел УБР-243

Masa naboju:
Masa łuski:
Masa pocisku:
Masa materiału wybuchowego:
Masa materiału miotającego:
Prędkość wylotowa:
2,45 kg
0,575 kg
1,43 kg
18,8 g
360 g
760 m/s

Pocisk BR-240 typu APHE miał korpus wykonany z wysokogatunkowej stali, który w części tylnej zawierał niewielki ładunek wybuchowy pobudzany zapalnikiem dennym typu MD-4 lub MD-5.

Przebijalność pancerza dla płyty odchylonej o 30 stopni od pionu:

Odległość Grubość płyty
100 m
500 m
1.000 m
1.500 m
43 mm
35 mm
28 mm
23 mm

Przeciwpancerna Выстрел УБР-243СП со сплошным бронебойным снарядом

Masa naboju:
Masa łuski:
Masa pocisku:
Masa materiału miotającego:
Prędkość wylotowa:
2,45 kg
0,575 kg
1,43 kg
360 g
757 m/s

Pocisk BR-240CP typu APCBC miał tępogłowicowy korpus wykonany z wysokogatunkowej stali, dodatkowo w części głowicowej przykryty czepcem ochronnym i balistycznym.

Przebijalność pancerza dla płyty odchylonej o 30 stopni od pionu:

Odległość Grubość płyty
100 m
500 m
1.000 m
1.500 m
43-49 mm
38-40 mm
28-32 mm
26 mm

Przeciwpancerna Выстрел УБР-243П с бронебойно-подкалиберным снарядом

Masa naboju:
Masa łuski:
Masa pocisku:
Masa materiału miotającego:
Prędkość wylotowa:
1,84 kg
0,575 kg
0,85 kg
365 g
985 m/s

Pocisk BR-240P typu APCR zawierał wewnątrz lekkiego płaszcza podkalibrowy rdzeń wykonany z wysokogatunkowej stali. W części dennej znajdował się smugacz. Amunicją tego typu zalecano strzelać na dystansie do 500 metrów.

Przebijalność pancerza dla płyty odchylonej o 30 stopni od pionu:

Odległość Grubość płyty
100 m
500 m
70 mm
47 mm

Przeciwpancerno-zapalająca Выстрел УБЗР-243 с бронебоно-зажигательным снарядом

Masa naboju:
Masa łuski:
Masa pocisku:
Masa materiału wybuchowego:
Masa materiału miotającego:
Prędkość wylotowa:
2,45 kg
0,575 kg
1,43 kg
12,5 g
360 g
760 m/s

Pocisk BZR-240 typu APHE miał korpus wykonany z wysokogatunkowej stali, który w części tylnej zawierał niewielki ładunek wybuchowy pobudzany zapalnikiem dennym typu MD-4 lub MD-5. Dodatkowo mieścił 13 gram chemicznej substancji o działaniu zapalającym.

Przebijalność pancerza dla płyty odchylonej o 30 stopni od pionu:

Odległość Grubość płyty
100 m
500 m
1.000 m
1.500 m
43 mm
35 mm
28 mm
23 mm

Odłamkowa Выстрел УО-243 с осколочной гранатой

Długość pocisku:
Masa naboju:
Masa łuski:
Masa pocisku:
Masa materiału wybuchowego:
Masa materiału miotającego:
Prędkość wylotowa:
Donośność:
456 mm
2,91 kg
0,575 kg
2,15 kg
118 g
115 g
335 m/s
4.200 m

Pocisk odłamkowy O-240 typu HE miał prefabrykowany korpus dla zwiększenia fragmentacji na odłamki – był rozrywany niewielkim ładunkiem wybuchowym, do którego pobudzenia stosowano uderzeniowy zapalnik głowicowy typu KT-1, KTM-1, KTM-1U, KTM-3 lub M-50. Stosowano także inne wersje tego pocisku (О-240А oraz О-240Э) różniące się użytymi materiałami i technologią produkcji.

Kartacz Выстрел УЩ-243 с пулевой картечью

Masa naboju:
Masa łuski:
Masa pocisku:
Masa lotek:
Masa materiału miotającego:
Prędkość wylotowa:
2,36 kg
0,575 kg
1,62 kg
1,48 kg
100 g
450 m/s

Pocisk Szcz-240 był wypełniony 137 ołowianymi lotkami. Po opuszczeniu lufy cienkościenny korpus pocisku ulegał rozerwaniu, co powodowało że lotki rozlatywały się na boki pod kątem 6-9° i raziły skutecznie siłę żywą zajmującą obszar szeroki na 30 m i długi na 150 m.

Dymna Выстрел УД-243

Pocisk D-240 był wypełniony substancją chemiczną dającą podczas spalania obfite obłoki dymu. Pobudzany głowicowym zapalnikiem uderzeniowym KTM-2. Produkowany seryjnie od 1937 roku.

W służbie niemieckiej przejęte egzemplarze otrzymały oznaczenie 4,5 cm Pak 184 (r).

Źródła:

Г. М. Третьяков „Боеприпасы артиллерии.”, 1947 r.

Terry Gander, Peter Chamberlain „Enzyklopädie deutscher waffen 1939-1945”, wyd. Motorbuch Verlag, 2006 r.

Andrzej Ciepliński, Ryszard Woźniak „Encyklopedia współczesnej broni palnej”, wyd. WIS, 1993 r.

Internet:

www.rzeszow.mm.pl/~jowitek/

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.