Operacja "Eiche" (Dąb)
Operacja "Eiche" (Dąb) - 12 września 1943 rok
|
|
W związku z przejęciem we Włoszech władzy przez króla Emanuella II i aresztowaniem
Mussoliniego III Rzesza znalazła się w trudnej sytuacji na terenie Półwyspu Apeninskiego.
Wehrmacht przystąpił do rozbrajania jednostek włoskich i okupacji terytorium tego kraju.
Jednak najważniejsze było powołanie nowego rządu współpracującego z Niemcami.
Optymalnym posunięciem było więc uwolnienie Benito Mussoliniego i przywrócenie mu
dotychczasowej funkcji.
Adolf Hitler powierzył to zadanie swoim nowo powołanym siłom specjalnym, na dowódcę
których mianował 25 lipca 1943 roku Hauptmana SS Otto Skorzennego. Jego pierwszym
zadaniem było zlokalizowanie miejsca pobytu duce, a następnie opracowanie planu jego
odbicia.
Na początku września udało się ustalić miejsce przetrzymywania byłego dyktatora 120 km na
północny wschód od Rzymu, w hotelu Albergo-Rifugio znajdującym się w ośrodku
narciarskim Campo Imperatore na szczycie górskim Gran Sasso (wysokość 2912 m) w
masywie Arbuzzo.
Ponieważ hotel znajdował się na stromym zboczu na wysokości 2112 metrów dostęp do niego
zapewniała kolejka linowa z pobliskiej doliny. Dolna stacja kolejki linowej Fonte Cerreto
znajdowała się na wysokości 1120 m. Mussolini otrzymał wygodny apartament numer 201
ulokowany na drugim piętrze kompleksu. Pilnujące go oddziały dowodzone przez gen. Gueli
liczyły ok. 250 żołnierzy wystawiły 10 posterunków przy wejściach i wokół hotelu oraz
obsadziły dolną stację kolejki linowej. Ustanowiono łaczność z pobliskim lotniskiem Aquila
oraz przygotowano cztery muły umożliwiające w razie potrzeby wywiezienie jeńca w masyw
górski. Przeprowadzony 10 wrzesnia rekonesans lotniczy uzmysłowił Skorzennemu, że
jedyną możliwość dostania się do hotelu stwarza desant powietrzny w jego bezpośredniej
bliskości.
Ponieważ będące w jego dyspozycji oddziały Friedenthaler Jagdverbande były dopiero na
etapie formowania i szkolenia do operacji włączono oddziały spadochronowe nowo
zorganizowanej 2 Fallschirmjager Division (dywizja strzelców spadochronowych)
dowodzona przez generała Hermanna Bernarda Ramcke. W jej strukturach znalazł się
bowiem Fallschirmjager Lehr Battalion (batalion doświadczalny wojsk spadochronowych),
który otrzymał nazwę I./7 FJR (pierwszy batalion 7 pułku strzelców spadochronowych), a
jego dowództwo objął major Otto Harald Mors. Bezpośrednie przygotowanie planu ataku
wziął na siebie twórca i dowódca niemieckich wojsk spadochronowych gen. Student.
Wykluczył on możliwość udanego desantu spadochronowego w panujących warunkach i
zaproponował użycie szybowców, które wylądują na stoku górskim bezpośrednio w
sąsiedztwie hotelu. Do operacji tej przygotowano szybowce desantowe DFS 230 w wersji C-1
|
umożliwiajacej wylądowanie na bardzo krótkim odcinku trójkątnej polany.
Sama akcja została zaplanowana na 12 wrzesnia. Na znajdujące się koło Rzymu lotnisko
Practica de Mare przetransportowano żołnierzy oraz około godz. 11:00 wylądowało 12
szybowców desantowych wraz z samolotami holującymi oraz niezbędne zaopatrzenie
(paliwo, amunicja).
Jednostkę podzielono na dwa rzuty: lotniczy (dowodził nim Oberleutnant Georg Freiherr von
Berlepsch), który miał wylądować szybowcami koło hotelu (1 kompania) oraz lądowy
(dowodził nim dowódca jednostki Major Otto-Harald Mors), który miał opanować dolną
stację kolejki linowej oraz pobliskie lotnisko w Aquila. Szybowce podzielono na trzy sekcje:
dwa miały zabezpieczyć strefę lądowania, cztery wiozły grupę szturmową na hotel, a
żołnierze pozostałych szesciu mieli otoczyć hotel i odciąć dopływ posiłków od strony stacji
kolejki linowej.
Tuż przed planowanym startem lotnisko Practica de Mare zostało zbombardowane przez
samoloty alianckie, które nie wyrządziły jednak szkód przygotowanym samolotom i
szybowcom. Ich bomby zryły jednak pas startowy i nie było już czasu aby wypełnić leje po
bombach. Podczas startu dwa z szybowców na nie wpadły i musiały przerwać start
wyczepiając liny. Kolejny szybowiec wyczepił sie już w powietrzu na skutek samoczynnego
zadziałania spustu zamka. W tej sytuacji nad cel podażało tylko 9 szybowców.
Mapa doliny Assergi i Gran Sasso
Lądowanie zgodnie z planem rozpoczęło się przed godz. 14:00 i szybko okazało sie, że
wybrany teren pokryty jest licznymi kamieniami. Na szczęście dla atakujących rozbiciu uległ
tylko jeden szybowiec (wszyscy pasażerowie odnieśli obrażenia, w tym jeden ciężkie).
Podczas lądowania miało miejsce oddanie strzału ze strony niemieckiej ale na szczęście nie
wywołało to żadnych konsekwencji w postaci strzelaniny.
Wraz ze Skorzennym na pokładzie szybowca pilotowanego przez Leutnanta Elimara Meyera
znajdował się również proniemiecki włoski generał policji Fernando Soletti. Jego wyłonienie
się z szybowca zdezorientowało Włochów. Z okna swojego apartamentu całej akcji
przyglądał się duce. Atakujące oddziały zajęły planowane pozycje a Skorzenny ruszył
odważnie do środka hotelu. W jednym z pierwszych pomieszczeń trafił na radiotelegrafistę któremu kopniakiem
przewrócił stolik z radiostacją przerywając łączność, po czym ruszył przez salę pełną
zdziwionych Włochów w stronę pokoju Mussoliniego. O 14:04 był już w jego pokoju gdzie
oświadczył że przybył go uwolnić. W tym czasie nad hotelem krążyły niemieckie samoloty
HS 126, które wcześniej holowały szybowce, co miało dodatkowo zastraszyć Włochów. Nie
stawiali oni najmniejszego oporu, a po wyjściu Mussoliniego bratali się z żołnierzami
niemieckimi wymieniając m.in. papierosy.
W tym samym czasie oddziały dowodzone przez majora Morsa atakowały dolną stację kolejki
gdzie w wyniku krótkiej, lecz gwałtownej wymiany ognia jeden włoski policjant zginał a
dwóch żołnierzy odniosło rany. W pobliżu wylądował samolot planowany do ewakuacji
Mussoliniego lecz już na ziemi uszkodził sobie usterzenie. W tej sytuacji major Mors udał się
kolejką linową na górę do hotelu sprawdzić jaka jest tam sytuacja.
|
Radiooperator nie zdołał nawiaząc łączności z grupą atakujacą lotnisko Aquila aby wezwać
kolejny samolot. W tej sytuacji o godz 14:20 na szczycie wyladował lekki samolot
dyspozycyjny Fi 156 wersja C-5 Storcho numerze bocznym SJ+LL, pilotowany
przez osobistego pilota gen. Studenta - Hauptmanna Heinricha Gerlacha. Lądowanie „pod
górke“ odbyło się na dystansie zaledwie 30 m.
Przez prawie godzinę oczyszczano pas startowy z kamieni dla bezpiecznego startu
obciążonego samolotu w droge powrotną. Wynikł także konflikt kto ma odlecieć na pokładzie
samolotu. Ostatecznie Gerlach zgodził się aby wraz z Mussolinim poleciał samolotem
również Skorzenny.
Koło godziny 15:00 dwunastu żołnierzy przytrzymało samolot a pilot zwiększył obroty silnika
do maksymalnych, po czym na dany reką znak uwolniony samolot szybko rozpędził się na
stromym zboczu o długości 80 m i opadając w dolinę nabierał predkości po czym przeszedł
do lotu poziomego. Podczas startu zostało uszkodzone lewe koło. Samolot poleciał na
południowy wschód doliną Avezzano i około 17:00 wylądował na lotnisku. Tam pasażerowie
przesiedli się do transportowego Heinkla He 111, którym udali się do Wiednia.
Musolini spotkał się tam ze swoją rodziną z którą spedził cały następny dzień.
Po przybyciu do Wiednia Hitler poinformował Skorzennego, że odznaczył go Żelaznym
Krzyżem i awansował na majora SS. 15 września Mussolini i Skorzenny spotkali się z
Hitlerem w Wilczym Szańcu w Kętrzynie w Prusach Wschodnich.
Tymczasem jednostka atakująca hotel 12 września wieczorem po wymontowaniu cennych
instrumentów i wyposażenia radiowego zniszczyła wszystkie szybowce materiałami
wybuchowymi (nie było możliwosci ich ewakuacji), zabrała rannych z rozbitego szybowca i
zjechała na dół kolejka górska. Podstawionymi samochodami wszyscy wrócili na lotnisko
wyjściowe. Bilans niemieckich strat to ranni z rozbitego szybowca: 9 lekko i jeden cieżko.
28 września odbyła się w Albaner Bergen ceremonia wręczenia odznaczeń dla biorących
udział w tej akcji. Odznaczenia wręczał osobiście generał Student. Od lewej do prawej stoją:
Hauptmann Gerlach (RK), Lt Meyer Wehner (RK), Major Mors, Hauptmann Langguth, 3
pilotów szybowców (DKG).
Opracowane na podstawie:
www.eagle19.freeserve.co.uk/bosshammer.htm
www.eagle19.freeserve.co.uk/gransasso.htm
www.keynes.scuole.bo.it/ipertesti/il_ventennio/Liberazione%20di%20Mussolini.htm
www.cronologia.it/storia/a1943ll.htm
|
|
© copyright 2005, Marcin
"Virtualbob" Skrzypacz
Design by Zbawiciel
|
Powrót do strony głównej