Armata czołgowa 2 cm Kampfwagenkanone 38

Armata 2 cm Kw.K. 38 zabudowana w wieży czołgu Aufklärungspanzer 38 (t)
Armata 2 cm Kw.K. 38 zabudowana w wieży czołgu Aufklärungspanzer 38 (t)

Historia konstrukcji:
Armata czołgowa 2 cm Kw.K. 38 została opracowana w niemieckich zakładach Rheinmetall-Borsig AG w Unterlüß. Powstała na bazie konstrukcji automatycznej armaty przeciwlotniczej 2 cm Flak 38 i różniła się od niej głównie konstrukcją łoża, zastosowaniem krótszej lufy oraz wyborem zasilania z magazynków mieszczących jedynie 10 naboi (w ciasnej przestrzeni wieży łatwiej było je wymienić).  Cena jednej armaty wynosiła 3.500 RM.

Dane techniczne:

Kaliber:
Amunicja:
Masa:
Długość całkowita:
Długość lufy:
Zasilanie:
Szybkostrzelność:
20 mm
20x138B
56 kg
2140 mm
1100 mm
magazynek na 10 naboi
praktyczna 160 strz./min

Opis konstrukcji:
Automatyka broni wykorzystywała energię odrzutu lufy. Monoblokowa lufa stalowa gwintowana o 8 prawoskrętnych zwojach (szerokość bruzd 5,35 mm, głębokość bruzd 0,35 mm, szerokość pola 2,5 mm). Żywotność lufy wynosiła 12.000 strzałów. Lufa była szybkowymienna – po zwolnieniu rygla wystarczyło obrócić ją o 90° i wyjąć z obsady. Działo strzela z zamka otwartego. Sprężyna powrotna owinięta wokół lufy. Zasilanie z magazynka pudełkowego wkładanego z lewej strony. Celownik teleskopowy Turmzielfernrohr w zależności od nosiciela był umieszczony po lewej lub prawej stronie zamka.

W przypadku czołgu lekkiego Pz.Kpfw. II jarzmo broni  pozwalało na uzyskanie kąta podniesienia lufy w przedziale od -9,5° do +20°. W zależności od wersji stosowano różne wersje celowników: T.Z.F. 4/38 (w wersji Ausf. F – wyskalowany do 1.200 m, powiększenie 2,5x, pole widzenia 25°) oraz T.Z.F. 6 (w wersjach Ausf. G, L – wyskalowany do 1.200 m, powiększenie 2,4x, pole widzenia 22°).

Łoże Hängelafette 38
Łoże Hängelafette 38

Od 1940 roku w samochodach pancernych Sd.Kfz. 222, a także w samochodach pancernych Sd.Kfz. 234/1, transporterach opancerzonych Sd.Kfz. 250/9, transporterach opancerzonych Sd.Kfz. 251/23 i czołgach rozpoznawczych Aufklärungspanzer 38 (t) stosowano jarzmo Hängelafette 38 zintegrowane z konstrukcją wieży (3 punkty mocowania – z przodu i po bokach wieży). Ten sposób mocowania pozwalał na uzyskanie kąta podniesienia lufy w przedziale od -4° do +87°. Stosowano celownik teleskopowy T.Z.F. 3a (wyskalowany do 1.200 m, powiększenie 2,5x, pole widzenia 17°) oraz przeciwlotniczy Fliegervisier 38.

Łoże 2 cm Schwebelafette
Łoże 2 cm Schwebelafette

Jako uzbrojenie transporterów opancerzonych Sd.Kfz. 251/17 zastosowano lawetę 2 cm Schwebelafette (z przeciwwagą – kąt podniesienia lufy od -10° do +60°). W wersji tej, pod oznaczeniem 2 cm Kw.K. 38 mit Flakrohr, stosowano długą lufę, identyczną jak w armacie przeciwlotniczej 2 cm Flak 38. Co najmniej jeden samochód pancerny Sd.Kfz. 234 również otrzymał tego typu łoże.

Łoże Behelfsfundament für 2 cm Kw.K. 30 u. 38
Łoże Behelfsfundament für 2 cm Kw.K. 30 u. 38

Ostatnim wzorem łoża była wersja forteczna Behelfsfundament für 2 cm Kw.K. 30 u. 38 z cokołem drewnianym (stąd popularna nazwa Holzlafette). Tego typu montaż pozwalał na uzyskanie kąta podniesienia lufy w przedziale od -4° do +12°.

Amunicja:
Naboje zespolone, ładowane w magazynki pudełkowe, które pakowano po dwa w metalowe skrzynki amunicyjne Patronenkasten o wymiarach 260 x 250 x 130 mm. Stosowano łuski mosiężne lub stalowe.

Przeciwpancerna 2 cm Panzergranatpatrone Leuchtspur (2 cm Pzgr.Patr.L’spur)

Długość naboju:
Długość pocisku:
Masa naboju:
Masa pocisku:
Masa ładunku wybuchowego:
Masa ładunku miotającego:
 
 
Prędkość wylotowa:
202,5 mm
80 mm
327 g
148 g
3 g fosforu
37 g Nz.R.P. (3-3/0,5)
plus pobudzacz 1 g Z.Schw.P. (schn)
lub 0,5 g Nz.Beil.P. (1,5-1,5/0,75)
780 m/s

Pełnokalibrowy pocisk przeciwpancerny 2 cm Pzgr.L’spur typu APHE-T z zapalnikiem dennym Boden-Innenzünder 2 cm i smugaczem.

Przebijalność jednorodnej płyty pancernej odchylonej o 30 stopni od pionu:

Odległość Przebijalność
100 m
500 m
1.000 m
20 mm
14 mm
9 mm

W przypadku płyty pionowej z odległości 500 m przebijalność pancerza wynosiła 24 mm.

Przeciwpancerna 2 cm Panzergranatpatrone 40 Leuchtspur (2 cm Pzgr.Patr. 40 L’spur)

Długość naboju:
 
Długość pocisku:
Długość rdzenia:
Średnica rdzenia:
Masa naboju:
Masa pocisku:
Masa ładunku miotającego:
 
Prędkość wylotowa:
z czepcem 203 mm
bez czepca 186,5 mm
60 mm
42 mm
12 mm
285 g
100 g
48 g Nz.R.P. (2,2-2,5/0,5)
plus pobudzacz 0,04 g Nz.Beil. (18-0,3)
1010 m/s

Rdzeniowy pocisk przeciwpancerny 2 cm Pzgr. 40 L’spur typu APCR-T z rdzeniem wykonanym z węglika wolframu i smugaczem. Na przednią cześć pocisku był założony aluminiowy czepiec balistyczny.

Przebijalność jednorodnej płyty pancernej odchylonej o 30 stopni od pionu:

Odległość Przebijalność
100 m
500 m
40 mm
20 mm

Odłamkowa 2 cm Sprenggranatpatrone Leuchtspur (2 cm Sprgr.Patr.L’spur)

Długość naboju:
Długość pocisku:
Masa naboju:
Masa pocisku:
Masa ładunku wybuchowego:
Masa ładunku miotającego:
 
 
Prędkość wylotowa:
202,5 mm
85,75mm
294 g
115 g
6,2 g pentrytu
40 g Nz.R.P. (3-3/0,5)
plus pobudzacz 1 g Z.Schw.P. (schn)
lub 0,5 g Nz.Beil.P. (1,5-1,5/0,75)
850 m/s

Pocisk odłamkowy 2 cm Sprgr. L’spur typu HE-T z grubościennym korpusem wypełnionym ładunkiem wybuchowym pobudzanym głowicowym zapalnikiem uderzeniowym A.Z. 5045 lub 2 cm Kpf.Z. 45 lub 2 cm Kpf.Z. 46 i umieszczonym w części dennej smugaczem.

Ślepa 2 cm Platzpatrone (2 cm Pl. Patr.)

Długość naboju:
Masa naboju:
Masa ładunku miotającego:
202,5 mm
155 g
13 g Nz.R.P. (1,5-1,5/0,75)

Zastosowano drewniany pocisk 2 cm Holzgeschoß który rozpadał się podczas opuszczania lufy.

Szkolna 2 cm Exerzierpatrone (2 cm Ex.Patr.)

Do celów szkoleniowych stosowano makietę naboju w postaci jednorodnego metalowego odlewu połączonego z częścią denną. Miał on masę 295 g i długość 200 mm.

Podziękowania dla usera Grzesio z Forum dws.org.pl za pomoc przy zebraniu materiałów dotyczących tej pozycji.

Źródła:

Instrukcja L.Dv. 4402/2 „Die Munition der Flakartillerie – Teil 2 – Munition der Flak 30, 38 und des Flakvierling 38“, 1942 r.

Instrukcja M.Dv. 170,1 „Merkbuch über die Munition für die 2 cm Flak 30 und die 2 cm Flak 38“, 1944 r.

Terry Gander, Peter Chamberlain „Enzyklopädie deutscher waffen 1939-1945”, wyd. Motorbuch Verlag, 2006 r.

Peter Chemberlain, Hilary L. Doyle, Thomas T. Jentz „Encyklopedia of German Tanks in World War Two”, wyd. A&AP, 1978 r.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.